Via vrienden, instagram en andere kanalen hadden we allemaal gehoord van Stichting Oekraïne Express en waren we al snel enthousiast om mee te gaan als chauffeur en ons steentje bij te dragen. Op vrijdag voor vertrek leerden Maureen, Sil en Mechteld elkaar kennen in de Groningse zon onder het genot van een biertje en werden ingelicht over het project. Mechteld had als teamcaptain contact met Maureen, de Nederlandse coördinator in het vluchtelingenkamp in Polen. Van Maureen kregen we te horen dat er behoefte was aan fruit in het kamp. In Nederland hebben we naar groothandelaren voor groente en fruit gebeld met het verzoek ons te helpen en zo konden we dozen vol fruit ophalen op maandag voor ons vertrek. Daarnaast ontvingen we nog een mooie donatie met medisch materiaal vanuit het ziekenhuis in Apeldoorn. Ook kregen we vanuit Maureen het verzoek of we een Oekraïense vrouw, die gehuisvest was in Beilen, wilden meenemen tijdens onze rit. Haar zoon van vijftien was nog in Oekraïne bij zijn vader, maar die moest weer terug naar het front. Zijn moeder zou met ons meerijden om haar zoon op te halen zodat ook hij veilig naar Nederland zou kunnen. Op maandagavond hebben we haar opgehaald in Beilen zodat we dinsdag vroeg konden vertrekken vanuit Groningen.
Op dinsdag ging de wekker vroeg. Om 07.00 uur spraken we met het hele team af op het hoofdstation van Groningen. We bestaan uit zes drivers (Mechteld, Bastiaan, Max, Tamme, Sil en Maureen), een tolk (Bakkr) en de Oekraïense vrouw. Mechteld, de coördinator van de reis, deed de dagstart, waarna het tijd is om te gaan. Na een aantal korte stops komen we rond 18.00 uur aan bij de supermarkt in Wroclaw (Polen). We besluiten ons op te splitsen voor de boodschappen, waarbij de ene helft goederen verzamelt die de grens over moeten naar Oekraïne en de andere helft voor het vluchtelingenkamp in Polen. De eindstand: zeven grote, goedgevulde winkelwagens met boodschappen en medische hulpmiddelen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan blikvoedsel, pasta, rijst, babyvoeding, luiers, zaklampen, pijnstillers, verbandmateriaal en desinfectie.
We eten snel wat onderweg en rijden dan door naar Zglobice (Polen), een dorpje wat op ongeveer twee uur rijden van de grens ligt. Om 23:30 uur zijn we op de plek van bestemming en bespreken we de plannen voor morgen. We vertrekken morgen in twee groepen: groep 1 gaat naar de grens om de zoon van de Oekraïense vrouw op te halen en groep 2 vervoert de spullen die de grens over gaan. Tijd om naar bed te gaan, want het wordt een kort nachtje.
GROEP 1
Om 05.45 is het tijd om op te staan. Vandaag gaan Mechteld en Tamme naar Medyka (Polen), wat grenst aan Oekraïne. De Oekraïense vrouw is ook mee, ze is ontzettend zenuwachtig. Haar minderjarige zoon van vijftien is nog in Oekraïne bij zijn vader. Zijn vader is opgeroepen voor dienstplicht en mag het land niet uit. We hopen ze te herenigen, maar niets is zeker. Kort voor onze reis zijn de uitreis regels in Oekraïne veranderd, waardoor het moeilijk wordt voor de moeder om op en neer over de grens te gaan. Na veel overleg met verschillende hulpinstanties in Oekraïne en Nederland wordt besloten dat Mechteld de grens over zal steken om de jongen op te halen. Hij mag als minderjarige jongen niet alleen de grens oversteken. Dit is een bijzondere situatie en zoiets is nog niet eerder voorgekomen tijdens eerdere ritten.
De snelste manier om de grens over te steken, is lopend. Binnen 5 minuten staan alle stempels in het paspoort van Mechteld en staat ze in Shehyni (Oekraïne), een klein dorpje net over de grens. Hier vindt ze al snel de jongen die ze zoekt. Bij de grens worden ze streng gecontroleerd op de benodigde papieren, wat goed is omdat het om een minderjarige jongen gaat. Na veel heen-en-weer gebel tussen de grenswachten, de ouders van de jongen en de verschillende hulpinstanties, mochten Mechteld en de jongen gezamenlijk de grens oversteken. De moeder en zoon waren weer herenigd!
GROEP 2
Om 08.00 uur zitten we aan het ontbijt. We spreken de planning nog eens door. We gaan eerst naar Medyka om de goederen te brengen die naar Oekraïne gaan. Dan gaan we door naar Przemysl (Polen) waar het vluchtelingenkamp zich bevindt. Als we om 11.00 uur bij de eerste bestemming zijn zien we een bordje met “Russians for Ukraine”. We hier vooral Russen tegen, maar er zijn ook mensen van andere nationaliteiten (Amerikanen, Nederlanders e.d.) die zich vrijwillig inzetten voor Oekraïne. Zo ontzettend mooi dat al deze mensen willen helpen. We praten nog kort wat na en moeten dan helaas weer door.
Van Medyka naar Przemysl is het ongeveer een kwartiertje rijden. We parkeren de auto, laden de goederen voor het vluchtelingenkamp uit en wachten op groep 1. Het vluchtelingenkamp ziet er van buiten niet bijzonder uit. Het is een groot winkelcentrum waar een aantal mensen voor staan, het lijkt bijna alsof we ons in de “gewone” wereld bevinden. Aan de rechterkant van het kamp zien we oranje tenten, waar je medisch advies kan krijgen en je je als driver moet aanmelden.
Als chauffeur is het niet toegestaan om in het kamp in te gaan, de beveiliging is streng en dat is maar goed ook! Mechteld en Maureen, de vrijwilligster in het vluchtelingenkamp, hadden vooraf contact gehad over twee mensen in het kamp die medische hulp nog hebben. Gezien de medische achtergrond van Mechteld was het voor een keer akkoord dat ze mee naar binnen ging om kort mee te helpen. Ook Maureen, onze chauffeur, ging mee naar binnen. Hoe normaal het gebouw er van de buitenkant uit mag zien, des te indrukwekkender het binnen in het kamp is. Het is een drukte van jewelste. Overal staan en lopen mensen. In de leeggehaalde winkels zien we rijen met veldbedjes staan, er is daar amper plek om jezelf te verplaatsen. Honderden mensen en huisdieren in een groot gebouw: slapen in oude winkels, leven in de hallen, totaal geen privacy en een klein koffertje met spullen. Hoe houden ze dit vol?
Nadat we alle goederen hebben afgegeven bij het vluchtelingenkamp en ons hebben voorgesteld aan de Oekraïense passagiers die met ons mee terug zullen rijden naar Nederland, rijden we door tot vlak voor de Duitse grens. Hier zullen we overnachten. Onze passagiers zijn duidelijk uitgeput van alle ervaringen en de lange reis die ze al gemaakt hebben. We eten in het hotel en vervolgens kan iedereen wat bijslapen.
We beginnen de volgende dag met veel koffie en wat te eten. Na een kort vragenrondje over de dag vertrekken we in de busjes richting Nederland. De reis gaat voorspoedig en onderweg stoppen we geregeld. Wel zijn er een aantal vluchtelingen emotioneel. Ze volgen het nieuws nauw. Een vrouw krijgt een videobeeld van achterblijvers dat ze ook met ons deelt. Wat daarop te zien is, is niet te bevatten: haar huis is platgebombardeerd, een deel van de huizen in de straat die nog wel deels overeind staan staat in brand of rookt nog na. Het zet ons aan het denken. Als de oorlog voorbij is, willen deze mensen vast graag weer naar hun moederland. Maar waar ga je heen als niet alleen je eigen huis, maar ook dat van je buren, familie en vrienden er niet meer staat? Er is geen plek meer om naar terug te gaan.
Vlak over de Nederlandse grens nemen we afscheid van elkaar. De moeder en haar zoon zijn inmiddels al in Beilen aangekomen, hun chauffeurs hadden het tempo er namelijk goed inzitten! Sil en Maureen zetten zes mensen en een hondje af in een gemeentelijke opvang in Damwoude, waar ze vriendelijk worden ontvangen. Gezamenlijk genieten ze in Damwoude van een heerlijk diner. Bastiaan en Mechteld rijden door naar Groningen, waar ze een moeder en haar zoontje afzetten bij een gastgezin. Vervolgens rijden ze naar Kloosterburen, waar ze een al wat ouder Oekraïens echtpaar naar een bejaardentehuis brengen dat nu gedeeltelijk als opvang functioneert. Hier hebben ze een eigen woonruimte. De keuken is vol gezet met eten dat is ingezameld door verschillende hulporganisaties en de tulpen staan al klaar op tafel.
Met jullie massale steun hebben we alle drie de busjes vol kunnen laden met goederen. We hebben twaalf vluchtelingen mee kunnen nemen naar Nederland en naar een fijne plek kunnen brengen om te wonen, maar bovenal is het een veilige plek. Een plek waar ze, mochten ze daarvoor open staan, een toekomst kunnen gaan opbouwen. Dat had niet zonder jullie donaties en hulp gekund. Dus hierbij, namens iedereen, erg bedankt!
Steun stichting Oekraïne Express door eenmalig een bedrag over te maken. Met dit bedrag kunnen wij meer ritten organiseren en zo nóg meer goederen vervoeren en vluchtelingen helpen.
Draag nu jouw steentje bij aan de slachtoffers van de oorlog in Oekraïne.
Doneer eenmalig een bedrag aan onze stichting zodat wij goederen kunnen blijven brengen aan de slachtoffers in Oekraïne.